Πρόκειται για μια ενδελεχή μελέτη για την Άνω Κώμη, αλλά και την ευρύτερη περιοχή, που αναζητά απαντήσεις σε ερωτήματα και ερευνά το παρελθόν του τόπου.

***

 «Άραγε, κατά το παρελθόν υπήρξε όντως κάποια μεγάλη πόλη ανάμεσα στην Κοζάνη και τον Αλιάκμονα; Την ονόμαζαν Βάντσα; Είχε στα αλήθεια κάποτε η Βάντσα το μέγεθος πόλης με σαράντα συνοικίες; Ποιοι την ονόμασαν έτσι; Οι Σέρβοι; Ποιοι και πότε εγκαταστάθηκαν στην ευρύτερη περιοχή; Τι γλώσσες μιλούσαν και πως δομούσαν τους οικισμούς τους; Τι είναι γνωστό για την ιστορία των επιδημιών στην περιοχή της Κοζάνης; Τι πληροφορία κομίζουν τα οικωνύμια και τα μικροτοπωνύμια γύρω από τις Βάντσες; Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να σημαίνει «Βάντσα»; Ήταν όντως «Λουτρό» το προηγούμενο όνομα της Βάντσας; Πού να βρίσκονταν οι θρυλικές Σαράντα Βάντσες και τι τις ερήμωσε; Οι Οθωμανοί, οι επιδημίες, ή κάτι άλλο; Είναι οι Σαράντα Βάντσες θρύλος; Πραγματική ιστορία; Ή απλά ένα παραμύθι; Υπάρχει, δηλαδή, κάποια αλήθεια πίσω από την παράδοση των χαμένων Σαράντα  Βαντσών; Αν όχι, τι θα μπορούσε να έχει οδηγήσει στην κατασκευή αυτού του σωζόμενου θρύλου; Αυτά, και πολλά ακόμα ερωτήματα, επιχειρεί να απαντήσει αυτό το βιβλίο. Η όλη αναζήτηση, προσφέρει πολλές πληροφορίες, όχι μόνο για τους δύο οικισμούς, αλλά για ένα μεγάλο μέρος της κοιλάδας του μέσου ρου του Αλιάκμονα».