Ο Πειραιάς αναφέρεται συνήθως ως λιμάνι. Ειδικότερα, ο Πειραιάς του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου - ο Πειραιάς της μεγάλης ευημερίας και της ακμής - σημειώνεται κυρίως για την βιομηχανική του ανάπτυξη. Όμως, το επίνειο της Αθήνας ήταν μια πόλη που έσφυζε από ζωή, ένα ολοκληρωμένο αστικό κέντρο με δυναμισμό σε όλους τους τομείς, εντούτοις διαφορετικό από τα υπόλοιπα περιφερειακά, χάρη στη γενναιοδωρία των γεωγραφικών και των γεωμορφολογικών του συντεταγμένων, αλλά και εξαιτίας της υποταγής του στη μοίρα της πρωτεύουσας Αθήνας - που δεν αποτελούσε πάντα πλεονέκτημα. (. . .) Ο στόχος αυτού του πονήματος είναι διττός για τον μελετητή του. Από τη μια, η ιστορικότητα και η ποικιλομορφία, ο σημαντικός αστικός πολιτισμός, το ενδιαφέρον πρόσωπο και οι ιδιαιτερότητες αυτού του τόπου, του `άξιου μνείας`, ν` απορρέουν και ν` αναδεικνύονται σ` αυτόν μέσ` από τα τεκμήρια. Από την άλλη, το σχεδόν `αθέατο` και η λανθάνουσα απαξίωση αυτού του αξιοπρόσεκτου πλούτου, που σήμερα επικρατούν, να εγείρουν τον ενεργό προβληματισμό του. (. . .)

[Απόσπασμα από το κείμενο στο οπισθόφυλλο της έκδοσης]