Ένα ιδιαίτερα προσεγμένο και αξιόλογο έργο για την τοπική εκκλησιαστική ιστορία της Ξάνθης.

Σκοπός για τη συγγραφή του, όπως αναφέρει στην εισαγωγή του ο συγγραφέας, είναι: «…να αναγνωστούν τα μνημεία με βάση την εικονογραφική μέθοδο, λαμβάνεται όμως υπόψη και η εικονολογική άποψη. Επιχειρείται δηλαδή να ερμηνευθούν τα τεκμήρια της εκκλησιαστικής τέχνης στην Ξάνθη, τα εντασσόμενα στο γενικότερο ιστορικό, κοινωνικό, οικονομικό και πνευματικό περιβάλλον τους….επίσης καταβάλλεται προσπάθεια να αναγνωσθούν οι ιδέες και οι αντιλήψεις που μπορεί να κρύβονται στα κειμήλια των εκκλησιών της Μητροπόλεως Ξάνθης, η σχέση τους με τα ιστορικά και πνευματικά γεγονότα της εποχής…».

Στις 323 σελίδες του τόμου ο Τσιγαράς καταγράφει την ιστορία και την αισθητική των ιερών ναών: Αγίου Δημητρίου Σαμακώβ, Παμμεγίστων Ταξιαρχών Καβακίου, Υπαπαντής του Χριστού Γενισέας, Αγίου Γεωργίου, Αγίου Βλασίου, Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, Αγίας Παρασκευής Αβδήρων, Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σταυρούπολης, Ακαθίστου Ύμνου και Αγίου Δημητρίου Κιμμερίων, ενώ αναφέρεται στους κτήτορες, τους δωρητές, τους δημογέροντες, τους επιτρόπους των ιερών ναών και στα μέλη των επαγγελματικών συντεχνιών της Ξάνθης.

Στο τέλος του έργου δημοσιεύονται σημειώσεις, συντομογραφίες, βιβλιογραφία και ευρετήρια.

Τον τόμο προλογίζει ο Μητροπολίτης Ξάνθης Παντελεήμων.