Στο σύνολο των σωζόμενων τραγωδιών -του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη- ο "Ηρακλής" εμφανίζεται συνολικά τέσσερις φορές ως πρόσωπο του δράματος - τη μία ως από μηχανής θεός. Καμία στον Αισχύλο, δύο στον Ευριπίδη (στην ομώνυμη τραγωδία "Ηρακλής" και στην "Άλκηστη") και δύο στον Σοφοκλή: μία ως κεντρικό πρόσωπο του δράματος στις "Τραχίνιες" και μία ως από μηχανής θεός στον "Φιλοκτήτη". Στην κωμωδία το όνομά του ακούγεται συχνά, σε παροιμιακές -κυρίως- φράσεις. Στον Αριστοφάνη εμφανίζεται δύο φορές, στους "Όρνιθες" και στους "Βατράχους"·, όπου καταγράφεται μια ιδιότυπη παρουσία του: "δανείζει" τη χαρακτηριστική σκευή του -λεοντή και ρόπαλο- στον Διόνυσο (που την ανταλλάσσει στη συνέχεια με τον Ξανθία), συστήνοντας μια persona μέσα από μια άλλη persona, ένα θέατρο μέσα στο θέατρο.

Η χυμώδης ή θυμώδης παρουσία του αντιβαίνει στις νηφάλιες επιταγές της αριστοτελικής "Ποιητικής" , η οποία συνιστά, για να είναι καλλίστη μια τραγωδία, να παρουσιάζει κάποιον άνθρωπο επιφανή μεν, αλλά ούτε αρετή διαφέροντα ούτε δικαιοσύνη από τους κοινούς ανθρώπους σαν εμάς, να γκρεμίζεται δι` αμαρτίαν τινά, από μια λανθασμένη δηλαδή εκτίμηση των πραγμάτων. Γι` αυτό και ο ήρωας δεν υπήρξε ιδιαίτερα προσφιλές θέμα στους δραματουργούς.

Η μεγαλοσύνη που συνοδεύει την ηρωική μορφή του έχει σταθερά μια θετική και μια αρνητική όψη: η αντίφαση αυτή του μυθικού του ήθους διαποτίζει και τη δραματική του persona. Και στη μια και στην άλλη περίπτωση, ο Ηρακλής είναι οι -πράξεις και τα πάθη του, τα όσα κατόρθωσε ή διέπραξε και τα όσα υπέφερε ή υπέστη. Από τον μύθο στο δράμα, όμως, μετασχηματίζεται η έννοια της πράξεως, διότι οργανωτική αρχή δεν είναι πλέον η μορφή του Ηρακλή, αλλά η επιλεγμένη από τον δραματουργό σύνθεση μιας σειράς δεδομένων, τα πράγματα, όπως αποκαλούνται στη συνέχεια. [...]

(από την εισαγωγή του βιβλίου)