Μια σειρά προσώπων με ιδιαίτερη ακτινοβολία στην εποχή τους και γεγονότων - σταθμών στην πορεία μας ως Ελλήνων προσεγγίζονται κριτικά στις σελίδες αυτού του βιβλίου. Εκ πρώτης όψεως πρόκειται για θέματα αυτοτελή και ασύνδετα μεταξύ τους. Και είναι πράγματι μελετήματα, που γράφτηκαν από διάφορες αφορμές - ή και ξαναγράφτηκαν - στα τελευταία χρόνια. Όλα τους, όμως, εντάσσονται σε μια ευρύτερη θεματική ενότητα, που επιτρέπει τη συναγωγή τους κάτω από έναν ενιαίο τίτλο. Σχετίζονται με μια προσπάθεια διερεύνησης της πνευματικής παράδοσης του Νέου Ελληνισμού και της ιστορικής του ανέλιξης στους τελευταίους κρίσιμους αιώνες. Δεν είναι έτσι, από μια άποψη, συστηματική ανάπτυξη του θέματος του τίτλου, είναι όμως οπωσδήποτε μια σφαιρική, παρά την αποσπασματικότητά της, προσέγγιση στα όρια που διαγράφει και επιτρέπει η ειδική προοπτική κάθε κειμένου.

[Απόσπασμα από το κείμενο του προλόγου]